Maaşın sebep olduğunu hiç söylememeli miyim?

Söyleyebilirsin, ama tek sebep olarak değil. “Sorumluluğum arttı, rolüm ve ücretim aynı kaldı” dürüst ve makul bir cümledir.

Mevcut işverenim bu görüşmeyi bilmiyor; gizli kalır mı?

Görüşmenin başında ya da sonunda “Mevcut işverenim süreçten haberdar değil, referans için önce benimle konuşabilir misiniz?” demek yaygın ve kabul görür.

Zaten ayrıldıysam bu sayfa bana uyar mı?

Kısmen. Ayrılmış adaylar için son işinizden neden ayrıldınız rehberi daha uygun.

Kısa süre önce başladığım işten ayrılıyorsam?

Neyin beklediğin gibi çıkmadığını tek cümleyle, suçlamadan söyle ve bu pozisyonda neden farklı olacağını göster.

“Neden şu anki işinizden ayrılmak istiyorsunuz?” Dürüst cevaplar

Mülakatçı neyi kontrol ediyor

“Ayrılma nedeniniz nedir?”, “Mevcut işinizde sizi rahatsız eden ne?”, “Neden iş arıyorsunuz?” Bu soru, hâlâ çalışan adaylara neredeyse her görüşmede sorulur. Mülakatçı şunlara bakıyor:

Aynı sorun burada da var mı? “Fazla mesai yüzünden ayrılıyorum” diyen adayı, fazla mesainin bol olduğu bir yer işe almakta tereddüt eder.
Kötü konuşuyor musun? Eski şefini eleştiren aday, bir gün onları da aynı şekilde anlatabilir.
Kararını düşünmüş müsün? Öfkeyle mi ayrılıyorsun, yoksa bir yöne mi gidiyorsun?

Kaçıştan hedefe çevirme

Kural: bir cümle sebep, iki cümle hedef. Sebebi gizleme, ama orada kalma.

Sebep: “Mevcut işimde son iki yılda sorumluluklarım değişmedi.” Hedef: “Ben artık bir süreci baştan sona yönetmek istiyorum. Bu pozisyonda satın alma sürecinin tamamı sizde, bu yüzden başvurdum.”

Sebebe göre ne söylenir

Gerçek sebep	Söyleme	Şöyle söyle
Maaş düşük	“Maaşım enflasyonun gerisinde kaldı, artık yetmiyor”	“Sorumluluklarım arttı ama rolüm aynı kaldı; büyüyebileceğim bir pozisyon arıyorum.” Maaşı maaş sorusuna sakla
Yöneticinle anlaşamıyorsun	“Müdürüm her şeye karışıyor”	“Daha bağımsız karar verebileceğim, sorumluluğun net olduğu bir yapı arıyorum.”
Gelişim yok	“Orada çürüyorum”	“Öğrenebileceğim her şeyi öğrendim; şimdi daha büyük bir operasyon görmek istiyorum.”
Yol çok uzun	“Günde üç saat trafikte kalıyorum”	“Her gün Anadolu yakasından Avrupa yakasına geçiyorum; ofisinize yakınlık bana zamanımı işe vermemi sağlar.” Gerçek ve makul bir sebep, ama tek sebep olmasın
Şirket küçülüyor ya da belirsiz	“Batıyorlar”	“Şirket yeniden yapılanıyor ve departmanımın geleceği belirsiz; daha istikrarlı bir yapıda uzun soluklu çalışmak istiyorum.”
Uzaktan ya da hibrit çalışmak istiyorsun	“Ofise gitmekten bıktım”	“Hibrit çalışmada daha verimli olduğumu iki yıllık deneyimle gördüm; sizin modeliniz buna uyuyor.”
Kariyer değiştiriyorsun	“Bu işi hiç sevmedim”	“Mevcut işimde en çok sevdiğim kısım X'ti; şimdi tamamen ona odaklanmak istiyorum.”

Örnek cevaplar

Bunlar yapıyı göstermek için yazılmış örneklerdir; ayrıntılar uydurmadır.

Gelişim tıkanmış, finans uzmanı

“Dört yıldır aynı şirkette bütçe raporlaması yapıyorum ve işimi seviyorum. Ama ekibimiz küçük, yöneticim de uzun süre o pozisyonda olacak; önümüzdeki yıllarda rolümün değişmeyeceği belli. Ben artık raporu hazırlayan değil, yorumlayıp karar sürecine katılan tarafta olmak istiyorum. Sizin iş ortaklığı modeliniz tam olarak bunu sunuyor.”

Yöneticiyle uyumsuzluk, pazarlama

“Mevcut ekibimde kararlar çok merkezî alınıyor; kampanya fikirlerini geliştiriyorum ama uygulamaya pek dahil olamıyorum. Bunu kişisel bir mesele olarak görmüyorum, yapı böyle. Ben bir kampanyayı fikirden sonuç raporuna kadar götürmek istiyorum. Görüşmede ekibinizin her üyesinin kendi kanalından sorumlu olduğunu söylediniz; bu bana çok uygun.”

Şirket yeniden yapılanıyor, satış

“Firmamız geçen ay başka bir şirketle birleşti ve bölge satış yapısı yeniden kuruluyor. Benim bölgemin nasıl şekilleneceği henüz belli değil. Bu belirsizlikte beklemek yerine, uzun vadeli çalışabileceğim bir ekibe geçmek istiyorum. Siz Ege bölgesinde büyüyorsunuz ve ben o bölgenin bayilerini yedi yıldır tanıyorum.”

Kaçınılacak hatalar

Hata	Neden zarar verir	Bunun yerine
Yöneticiyi ya da şirketi kötülemek	Senin de bir gün aynısını yapacağını düşündürür	Yapıyı tarafsız anlat
Yalnızca maaş demek	Daha iyi teklifte yine gideceğin izlenimi	Gelişim ve sorumlulukla birlikte söyle
Uzun bir hikâye	Sorunu büyütür, odağı kaydırır	Bir cümle sebep, iki cümle hedef
Gerçekle uyuşmayan bir sebep	Referans kontrolünde ortaya çıkar	Gerçek sebebin yumuşatılmış hali
Sorunu bu şirkette de yaşanacak şekilde anlatmak	“Burada da mutsuz olur” endişesi	Hedefini onların sunduğu şeyle eşleştir

Hazırlık

Gerçek sebebini kendine dürüstçe tek cümleyle yaz.
Yukarıdaki tablodan sana uyan satırı bul ve kendi cümleni kur.
Hedef cümlesini bu ilandaki bir şeye bağla.
Sakin bir sesle, süre tutarak söyle. Bu cevapta ses tonu içerik kadar önemli; sinirli ya da savunmacı bir tını hemen fark edilir. Ücretsiz konuşma analizi ile kaydedip dinle.

Mülakatçılar bu soruda sık sık iki kez sorar: “Peki yöneticinizle konuştunuz mu?” Speaking Coach'taki yapay zekâ mülakatçı da cevabının üstüne gelir; savunmaya geçmeden cevap verebiliyor musun, orada görürsün.