Is ‘Hoe ga je om met feedback?’ dezelfde vraag?

Ja, in de praktijk wel. "Feedback" klinkt neutraler en wordt in Nederland vaker gebruikt; het antwoord is hetzelfde.

Mag ik zeggen dat ik kritiek moeilijk vind?

Ja, als je erbij zegt wat je dan doet. "Het komt binnen, en daarom vraag ik eerst door voordat ik reageer" is eerlijk en sterk.

Moet de feedback van een leidinggevende komen?

Nee. Feedback van een collega, klant, docent of ouder is net zo goed, zolang je laat zien wat je ermee deed.

Wat als de kritiek echt onterecht was?

Vertel dan hoe je doorvroeg, je eigen kant uitlegde en tot een afspraak kwam. Laat zien dat je het gesprek aanging, niet dat je gelijk kreeg.

Hoe lang moet mijn antwoord zijn?

Ongeveer een tot anderhalve minuut. Eén zin houding, één voorbeeld en één zin over wat je nu doet.

‘Hoe ga je om met kritiek?’ Zo antwoord je, met een voorbeeld

Wat de interviewer wil weten

"Hoe ga je om met feedback?", "Hoe reageer je als iemand kritiek heeft op je werk?" of "Kun je een voorbeeld geven van feedback die je kreeg?" In Nederland en Vlaanderen is feedback geven een vast onderdeel van het werk: in functioneringsgesprekken, intervisie, evaluaties na een project en gewoon bij de koffieautomaat. Nederlanders staan erom bekend dat ze het direct zeggen.

De interviewer wil weten of je daarmee kunt werken:

Ga je in de verdediging? Of hoor je de kritiek eerst uit?
Doe je er iets mee? Feedback die je "heel waardevol" vindt maar die niets verandert, telt niet.
Kun je ook terugpraten? Als je het oneens bent, zeg je dat dan, en hoe?

De opbouw

Je houding in één zin. "Ik vind kritiek niet altijd leuk om te horen, maar ik heb geleerd dat ik er het meest van leer als ik eerst doorvraag."
Een concreet voorbeeld. Wie gaf welke feedback, en in welke situatie?
Hoe je reageerde. Wat zei je, wat vroeg je?
Wat je veranderde. En hoe weet je dat het werkte?
Hoe je nu om feedback vraagt. Eén zin: "Sindsdien vraag ik na elke presentatie één collega om één verbeterpunt."

Reken op een minuut tot anderhalve minuut. Zonder voorbeeld is je antwoord niet meer dan een belofte.

Antwoorden die goed klinken maar niet werken

Antwoord	Waarom het niet werkt	Wat beter werkt
"Ik sta altijd open voor feedback."	Zegt iedereen, en bewijst niets	Een voorbeeld van feedback en wat je ermee deed
"Ik krijg eigenlijk nooit kritiek."	Ongeloofwaardig, of je vraagt er nooit om	Noem feedback uit een functioneringsgesprek of evaluatie
"Ik vind het heel lastig, ik lig er nachten wakker van."	Eerlijk, maar zonder vervolg zorgwekkend	Zeg dat het binnenkomt, en wat je dan doet
"Als het terecht is, neem ik het aan; anders niet."	Klinkt alsof jij bepaalt wat terecht is	Laat zien dat je eerst doorvraagt voordat je oordeelt
Feedback over iets kleins, zoals een tikfout	Te makkelijk	Kies feedback die echt iets vroeg van je

Voorbeeldantwoorden

Verzonnen voorbeelden van de opbouw. Kies feedback die jij echt hebt gekregen.

Junior consultant

"Ik vind kritiek niet altijd prettig om te horen, maar ik merk dat ik er het meest aan heb als ik eerst vraag wat iemand precies bedoelt. Na mijn eerste klantpresentatie zei mijn manager dat mijn verhaal 'te veel een scriptie' was: veel achtergrond, de conclusie pas op slide vijftien. Ik schrok, want ik had er veel werk in gestoken. Ik heb gevraagd of hij me kon laten zien hoe hij het zou opbouwen. Hij pakte mijn slides en zette de aanbeveling op de eerste. Sindsdien begin ik elke presentatie met de conclusie, en ik laat een collega vooraf alleen de eerste drie slides lezen. Bij de laatste klant kregen we na tien minuten al de vraag wanneer we konden beginnen."

Pedagogisch medewerker

"Ik probeer kritiek eerst gewoon te laten binnenkomen, voordat ik reageer. Een moeder zei een keer bij het ophalen, vrij fel, dat haar zoon nooit buiten speelde als ik dienst had. Mijn eerste reactie was dat dat niet klopte. Maar ik heb gevraagd waar ze dat van had. Haar zoon vertelde thuis dat hij binnen moest blijven. Toen ik erover nadacht, zag ik dat ik op regenachtige dagen inderdaad sneller binnen bleef met de hele groep. Ik heb haar bedankt, en sindsdien gaan we op mijn dagen ook bij motregen naar buiten, met regenpakken. Die moeder zegt nu bij het ophalen dat hij moe en vies is, en dat bedoelt ze als compliment."

Als je het oneens was met de kritiek

"Mijn teamleider vond dat ik in vergaderingen te weinig zei. Ik was het daar eerst niet mee eens: ik zei weinig omdat ik me voorbereidde en alleen sprak als ik iets toe te voegen had. Dat heb ik ook zo tegen hem gezegd. Hij legde uit dat anderen daardoor niet wisten wat ik vond, en dat besluiten werden genomen zonder mijn inbreng. Daar had hij een punt. We hebben afgesproken dat ik in elk overleg minstens één keer mijn standpunt geef, ook als het kort is. Ik ben dus niet van karakter veranderd, maar mijn collega's weten nu wel waar ik sta."

Dat laatste type antwoord is sterk: je laat zien dat je kritiek niet klakkeloos aanneemt, maar ook niet wegwuift.

Het verschil met andere vragen

Deze vraag lijkt op ‘Wat zijn je zwakke punten?’, maar daar noem je zelf iets waar je aan werkt. Hier gaat het om wat iemand anders tegen jou zei en hoe je reageerde. Je kunt hetzelfde verbeterpunt gebruiken, zolang je het verhaal vanuit de feedback vertelt. Ging de kritiek over een fout die je maakte, kijk dan ook naar ‘Vertel over een fout die je maakte’; daar ligt de nadruk op wat je deed om het te herstellen.

Zo bereid je het voor

Denk aan je laatste functioneringsgesprek, een evaluatie of een moment waarop iemand je iets zei wat binnenkwam.
Kies feedback die iets van je vroeg en waar je echt iets mee deed.
Schrijf op: wat zei de ander letterlijk, wat zei jij, wat deed je daarna, wat leverde het op?
Zeg het hardop. Let op je toon bij de kritiek zelf: klinkt het nog geïrriteerd? Oefen dan tot het rustig klinkt.
Bereid een tweede voorbeeld voor van kritiek waar je het niet mee eens was.

Hoe rustig je klinkt bij deze vraag, zegt de interviewer net zo veel als je woorden. In Speaking Coach krijg je na elke oefensessie feedback met je tempo, je stopwoordjes en tips die citeren wat je zei. Zo oefen je meteen wat je beweert: kritiek horen en er iets mee doen.