Czy mogę przyznać, że krytyka mnie boli?

Tak, jednym zdaniem. To brzmi szczerze. Ważne, żeby od razu przejść do tego, co zrobiłeś dalej.

Co, jeśli dostałem krytykę, z którą się nie zgadzam?

Możesz o tym powiedzieć, jeśli pokażesz, że najpierw wysłuchałeś, dopytałeś i spokojnie przedstawiłeś swoje zdanie z faktami.

Czy przykład może być spoza pracy?

Lepiej z pracy, praktyk albo studiów, na przykład uwagi promotora do pracy dyplomowej.

Czym to się różni od pytania o słabe strony?

Przy słabych stronach mówisz o cesze. Tu mówisz o tym, jak reagujesz, gdy ktoś ci ją wskazuje. Zobacz poradnik o słabych stronach.

Jak długo powinna trwać odpowiedź?

Około minuty: zdanie o twoim sposobie, przykład i efekt.

„Jak reaguje Pan/Pani na krytykę?”: jak odpowiedzieć, z przykładem

Po co to pytanie

„Jak reaguje Pan na krytykę?”, „Jak przyjmuje Pani uwagi od przełożonego?”, „Proszę podać przykład informacji zwrotnej, która była dla Pana trudna”. Przełożony, który zatrudnia, zastanawia się: czy będę mógł tej osobie powiedzieć, że coś jest źle, bez dramatu i bez tygodnia fochów?

Rekruter słucha też tonu. Jeśli o krytyce mówisz z napięciem w głosie albo zaczynasz od „zależy, czy jest sprawiedliwa”, odpowiedź na pytanie jest już znana.

Cztery kroki reakcji

Krok	Co robisz	Jak to powiedzieć na rozmowie
1. Słucham do końca	Nie przerywam i nie tłumaczę się od razu	„Najpierw słucham, nawet jeśli mam ochotę coś wyjaśnić.”
2. Dopytuję	Proszę o konkretny przykład, jeśli uwaga jest ogólna	„Pytam, w którym momencie to było widać.”
3. Poprawiam	Zmieniam coś konkretnego w sposobie pracy	„Ustalam sobie jedną rzecz, którą robię inaczej.”
4. Wracam	Po kilku tygodniach pytam, czy jest lepiej	„Po miesiącu pytam, czy widać różnicę.”

Krok 4 robi największe wrażenie, bo mało kto go robi. Pokazuje, że traktujesz uwagę poważnie, a nie tylko przyjmujesz ją do wiadomości.

Schemat odpowiedzi

Twój sposób, krótko. Jedno, dwa zdania z kroków powyżej.
Przykład prawdziwej uwagi. Co usłyszałeś i od kogo (bez nazwisk).
Co zmieniłeś. Konkretnie.
Efekt. Co się poprawiło, ewentualnie co powiedział przełożony potem.

Całość: około minuty.

Przykładowe odpowiedzi

To przykłady pokazujące schemat. Szczegóły są zmyślone.

Grafik w agencji reklamowej

„Krytyka to w mojej pracy codzienność, bo każdy projekt idzie do klienta i wraca z uwagami. Staram się najpierw wysłuchać do końca, a potem dopytać, co dokładnie nie pasuje, bo «to nie jest to» niewiele mówi. Najtrudniejszą uwagę dostałem od dyrektora kreatywnego: że moje projekty są ładne, ale klient nie wie, na co ma patrzeć najpierw. Zabolało, bo byłem dumny z tych projektów. Zacząłem przed każdą prezentacją pisać jedno zdanie: co ma zobaczyć odbiorca w pierwszej sekundzie. Liczba poprawek od klientów wyraźnie spadła, a dyrektor zaczął mi dawać kampanie do prowadzenia samodzielnie.”

Kierowniczka zmiany po ocenie rocznej

„Na ocenie rocznej usłyszałam, że za dużo robię sama, zamiast delegować, i że zespół czuje się przez to niepotrzebny. Na początku chciałam tłumaczyć, że po prostu szybciej zrobię sama. Zapytałam jednak o przykład i kierownik przypomniał mi inwentaryzację, którą przeliczyłam w nocy, choć dwie osoby się zgłosiły. Od tamtej pory na początku każdej zmiany rozpisuję zadania na tablicy z nazwiskami. Po trzech miesiącach sama zapytałam kierownika, czy widać różnicę. Powiedział, że tak, i że dwie osoby z mojego zespołu zgłosiły się do szkolenia na liderów.”

Aplikant w kancelarii

„Patron zwracał mi pisma pełne czerwonych poprawek i przez pierwsze tygodnie brałem to do siebie. Potem zacząłem zbierać jego uwagi w jednym pliku i zauważyłem, że trzy z nich powtarzają się w kółko: za długie zdania, za mało odwołań do akt, wnioski na końcu zamiast na początku. Przed oddaniem każdego pisma sprawdzam teraz te trzy punkty. Po pół roku poprawek było o tyle mniej, że patron zaczął mi dawać do przygotowania od początku do końca sprawy, które wcześniej prowadził sam.”

Gdy rekruter krytykuje twoją odpowiedź

Niektórzy rekruterzy celowo mówią: „To nie brzmi przekonująco” albo „Szczerze mówiąc, oczekiwałem czegoś więcej”. To często test tego samego: jak reagujesz na krytykę na żywo.

Nie broń się od razu. Zrób krótką pauzę.
Dopytaj. „Co mogłoby brzmieć bardziej przekonująco? Chętnie podam inny przykład.”
Odpowiedz jeszcze raz, krócej. Bez przepraszania za poprzednią odpowiedź.

Spokój w tym momencie mówi więcej niż cała przygotowana odpowiedź. Jeśli takie sytuacje cię stresują, zajrzyj do poradnika o stresie i presji.

Czego nie mówić

Odpowiedź	Problem
„Bardzo dobrze przyjmuję krytykę” bez przykładu	Każdy tak mówi
„Zależy, czy krytyka jest słuszna”	Brzmi, jakbyś najpierw oceniał krytykującego
„Rzadko dostaję krytykę”	Albo nieprawda, albo nikt ci nie mówi prawdy
Przykład, w którym krytyka była niesprawiedliwa	Odpowiedź zamienia się w skargę
„Biorę wszystko do siebie, ale pracuję nad tym”	To odpowiedź na pytanie o słabe strony, nie to

Jak to przećwiczyć

Przypomnij sobie trzy uwagi, które dostałeś w ostatnich dwóch latach. Wybierz tę, po której najwięcej zmieniłeś.
Zapisz: co usłyszałeś, co zmieniłeś, jaki był efekt.
Powiedz odpowiedź na głos i nagraj się w teście odpowiedzi rekrutacyjnych. Posłuchaj tonu przy zdaniu z uwagą: czy brzmi spokojnie, czy jeszcze boli?
Poproś kogoś, żeby po twojej odpowiedzi powiedział „to mnie nie przekonuje”, i przećwicz reakcję.

W Speaking Coach możesz ustawić wymagający poziom rozmowy, w którym rekruter dopytuje mocniej. Informacja zwrotna po sesji nie ocenia twojego akcentu ani osobowości, tylko to, jak brzmiałeś i co powiedziałeś.