Hoe lang moet een speech als getuige van de bruidegom zijn?

Drie tot vijf minuten, ofwel ongeveer 400 tot 600 woorden. Zijn er veel sprekers, ga dan voor drie minuten.

Mag ik mijn speech voorlezen?

Ja, en met een papiertje of telefoon in je hand is niets mis. Kijk wel na elke alinea even op naar de zaal en zeker bij de toost.

Wat als ik helemaal niet grappig ben?

Dan laat je de grappen weg. Een warm, eerlijk verhaal over hoe je hem hebt leren kennen werkt net zo goed, en de zaal lacht vanzelf om herkenbare details.

Moet ik ook iets over de bruid zeggen als ik haar nauwelijks ken?

Ja, kort. Vertel wat je aan hem merkt sinds zij er is, of vraag een vriendin van haar om één klein verhaal. Eén alinea is genoeg.

Kan ik de speech samen met een andere getuige doen?

Dat kan, en het komt vaak voor. Verdeel de delen vooraf, oefen samen en spreek af wie de toost uitbrengt, zodat jullie niet tegelijk beginnen.

Speech als getuige van de bruidegom: opbouw, grappen en timing

De opbouw, met tijden

Een bruiloftszaal wil drie dingen van jou: een beetje lachen, iets echts horen over de bruidegom, en aan het eind een warm gevoel over het stel. Deze volgorde geeft ze alle drie.

Deel	Wat het doet	Tijd	Woorden (ongeveer)
Opening	Wie je bent en hoe je hem kent	20–30 seconden	40–60
Verhaal één	Laat zien wie hij echt is	60–90 seconden	120–180
Verhaal twee (mag weg)	Een andere kant van hem, of een plaagstoot	45–60 seconden	90–120
De partner	Wat er veranderde toen zij of hij kwam	45–60 seconden	90–120
Aan het stel	Eén oprechte wens	20–30 seconden	40–60
De toost	Glazen omhoog, hun namen	10 seconden	10–20

De woordaantallen gaan uit van een rustig tempo van ongeveer 120 woorden per minuut. Dat is het tempo waar je naar moet mikken als je zenuwachtig bent, want zenuwen maken iedereen sneller. Met de calculator voor spreektijd zie je hoe lang jouw tekst duurt.

Zo vind je de goede verhalen

Het beste verhaal is niet het grappigste, maar het verhaal dat één eigenschap van hem laat zien. Begin daarom bij de eigenschap, niet bij de anekdote.

Schrijf drie woorden op die hem beschrijven. Bijvoorbeeld: trouw, koppig, altijd te laat.
Zoek bij elk woord één moment waarop je het zag. Niet "hij is heel trouw", maar die keer dat hij om twee uur 's nachts naar Zwolle reed omdat jouw auto stilstond op de A28.
Vraag anderen om materiaal. Zijn ouders, zijn zus, het oude studentenhuis, zijn teamgenoten van de voetbal. Je krijgt tien verhalen; je gebruikt er één of twee.
Test elk verhaal: snapt iemand die hem niet kent waarom het grappig of mooi is? Zo niet, dan is het een insider en laat je het weg.

Als je zijn broer bent, heb je een voordeel: jij kent hem van vóór de studententijd. Een jeugdherinnering ("hij was zeven en wilde per se zelf de caravan inparkeren") werkt vaak beter dan het zoveelste kroegverhaal.

Hoe ver mag je gaan met grappen?

De regel is simpel: plaag hem met iets waar hij zelf om kan lachen, en nooit met iets waar zijn partner zich ongemakkelijk bij voelt.

Kan prima	Liever niet
Zijn kookkunsten, zijn gevoel voor richting, zijn liefde voor Excel	Exen, ook niet "als grapje"
Die ene vakantie waarin alles misging	Details van het vrijgezellenfeest
Zijn eeuwige te-laat-zijn	Drank- of drugsverhalen
Hoe nerveus hij was voor de eerste date	Geld, werkloosheid, gezondheid
Een korte zelfspot over jou als getuige	Grappen over de schoonfamilie

Twee of drie grappen zijn genoeg. Een speech die alleen uit grappen bestaat, voelt als een sketch; de zaal wil ook merken dat je om hem geeft.

Voorbeeldzinnen per deel

Dit zijn voorbeelden met verzonnen namen. Gebruik de vorm, niet de woorden.

Opening als beste vriend:

"Goedenavond allemaal. Voor wie mij niet kent: ik ben Joost, en ik woon sinds onze eerste week in Groningen min of meer naast Daan. Eerst in hetzelfde studentenhuis, nu drie straten verderop. Ik ben vandaag zijn getuige, en dat betekent dat ik vijf minuten mag praten zonder dat hij me kan onderbreken. Dat is in vijftien jaar nog nooit gelukt."

Opening als broer:

"Ik ben Thomas, de oudere broer van Daan. Ik heb hem leren fietsen, leren zwemmen en leren verliezen met Monopoly. Dat laatste is nooit helemaal gelukt."

Overstap naar de partner:

"En toen kwam Sanne. Ik weet nog dat hij me belde na hun eerste afspraak. Daan belt nooit; Daan appt. Maar die avond belde hij, en hij praatte twintig minuten over iemand die net zo'n hekel had aan koriander als hij. Toen wist ik het eigenlijk al."

Wens en toost:

"Daan, Sanne: ik wens jullie een huis waar het altijd een beetje te druk is, en een leven waarin jullie elkaar blijven verbazen. Wil iedereen zijn glas pakken? Op Daan en Sanne!"

Overleg met de ceremoniemeester

Op een Nederlandse bruiloft regelt de ceremoniemeester wie wanneer spreekt. Vertel hem of haar ruim van tevoren hoe lang je speech is en of je iets nodig hebt, zoals een microfoon of een scherm voor foto's. Spreek af wanneer je aan de beurt bent: vlak na het voorgerecht is de zaal vaak het meest aandachtig, na het dessert en drie wijntjes het minst.

Sta je als derde of vierde spreker op het programma, houd het dan aan de korte kant. Na een lied van de vriendinnen en een speech van de vader is drie minuten meer dan genoeg.

Zo oefen je hem

Lees de tekst hardop en streep elke zin door waarover je struikelt. Schrijf hem om tot iets wat je echt zou zeggen.
Neem jezelf op met je telefoon en meet de tijd. Langer dan vijf minuten? Schrap verhaal twee.
Luister terug. Hoor je veel "eh" of "nou ja"? Tel ze met de stopwoordjesteller en zet op die plekken een pauze in je tekst.
Oefen nog drie keer, waarvan één keer staand en met een glas in je hand.
Zet de tekst op kaartjes in grote letters, of op je telefoon met de schermvergrendeling uit.

Wil je weten hoe je klinkt voor een publiek? In Speaking Coach kun je je speech hardop houden, en je krijgt daarna je tempo, je stopwoordjes, je lange pauzes en tips die citeren wat je zei.